Tháng 01, 2019
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 12/04/2019 09:19 AM (GMT+7)

Thấy mà không dễ trả lời

Những bà vãi, bà bõ... trong ký ức tôi vừa gần gụi vừa thiêng liêng, ẩn hiện, thấp thỏm trong tiếng chuông chùa và mùi hương trầm lan tỏa. Nhưng giờ, hình như mùi hương trong chùa cũng khác.

Chuyện chùa Ba Vàng mới lộ ra nhiều chuyện dở khóc dở cười ở nước ta.

Trước hết là... chùa. Chùa Việt lâu nay mặc định là khiêm tốn, bé nhỏ, là ẩn vào tự nhiên, khuất vào cây vào núi, tịch mịch, thâm u như rất nhiều chùa hiện đang ở khắp non cao núi thẳm nước ta. Nếu có ở giữa phố thì nó lại cũng rất kín đáo khiêm nhường như chùa Từ Đàm ở Huế, ngay trung tâm mà cứ tịnh như không. Còn giờ, hết Bái Đính tới Ba Vàng, rồi lại Tam Chúc, cứ ngời ngời to, cứ lộng lẫy lớn, cứ sáng choang choang, cứ ngạo nghễ với trời xanh, cứ đua nhau với danh hiệu với kỷ lục...

Thấy mà không dễ trả lời - 1

Một góc chùa Từ Đàm ở Huế. 

Rồi chùa làm những việc không phải của... chùa. Cứ làm mãi, đến lúc người ta khẳng định nó là của chùa, nếu không phải thế thì không phải... chùa. Chùa biến tướng một cách khủng khiếp, các sư cũng biến tướng.

Và rồi giờ, cứ để ý mà xem, trong nhà cứ có người nằm xuống thì việc đầu tiên là gia đình đến chùa. Nhờ thầy xem ngày giờ, rồi thì mời thầy lo hết mọi việc, thầy bảo gì thì làm nấy. Mà thầy thì như đã nói, có nhiều loại. Có thầy tinh thông phật pháp, khuyên gia chủ những điều đúng, điều thiện, giúp gia chủ đúng nghĩa giúp, thiện tâm, vô điều kiện, như lo việc chùa. Nhưng cũng có thầy cũng cò kè, phải đưa rước, phải... điều kiện, rình rang tốn kém dù là... cúng chay.

Đáng lưu ý là, hầu như tất cả những nhà không liên quan gì đến Phật, khi có việc là đều đến nhờ chùa, nhờ thầy. Thậm chí cưới xin cũng đến nhờ thầy xem ngày giờ.

Rồi cứ thế mà... biến tướng.

Hồi nhỏ, cái làng tôi sơ tán, có một bà bõ. Trong mắt tôi đấy là người đàn bà hiền và tốt nhất thế gian. Bà bõ luôn tay luôn chân và thi thoảng có trái cây lại dúi cho lũ học trò chọc trời chúng tôi. Lâu lâu có cái oản lộc chùa thì hôm ấy chúng tôi liên hoan. Bà sống cô độc nhưng lại rất đông bè bạn, là những bà cụ trong làng, là lũ trẻ con chúng tôi. Những bà vãi, bà bõ... trong ký ức tôi vừa gần gụi vừa thiêng liêng, ẩn hiện như những bà tiên giữa cuộc đời, thấp thỏm trong tiếng chuông chùa và mùi hương trầm lan tỏa.

Giờ, hình như mùi hương trong chùa cũng khác.

Rồi vàng mã. Tôi cũng nhớ thi thoảng bà bõ ấy đốt những tờ giấy vàng. Ít lắm, mỏng tang, những cái tàn bay phập phồng trong chiều rồi tan trong gió, cái dáng còng còng bà bõ cứ ắng lại trong lập lòe lửa đốt giấy.

Giờ, có cảm giác vàng mã là do cánh kinh doanh nghĩ ra để... kiếm tiền, nên có từ ô tô xe máy, ô sin đến đồ lót, đồ tắm. Có những món hàng mã hàng chục, thậm chí nhiều chục triệu đồng. Người ta lấy sự mua vàng mã nhiều tiền làm thước đo thành kính.

Thấy mà không dễ trả lời - 2

Không biết mỗi năm nước ta “đốt” hết bao nhiêu tiền?

Nhưng té ra đốt giấy rất khó chứ không phải dễ. Dăm mười tờ thì được, chứ dày hơn là rất khó. Mà không cháy hết thì... có tội. Mà ngồi đốt từng tờ thì biết lúc nào cho hết. Thế là những cái lò đốt vàng mã ra đời. Nó vừa kín lại vừa hở. Kín để tàn không bay ra ngoài, không cháy lan. Hở để có ô xi cho nó cháy. Tống tất vào đấy, châm lửa, đậy nắp lại. Xong, đi làm việc khác. Mà xem ra rất nhiều nhà sắm cái lò này, chứng tỏ rất nhiều người cần nó. Năm nào đấy, người ta đã thống kê thử mỗi năm nước ta “đốt” hết bao nhiêu tiền. Là tiền thật để mua vàng mã đốt ấy. Nhiều vô kể. Lấy tiền thật mua tiền giả để đốt, chả biết trên thế giới có mấy nước như nước ta?   

Rồi... phóng sinh, tức là thấy những con vật đang nguy hiểm thì mình giúp nó để nó trở về tự nhiên. Ở ta, phóng sinh tức là, bắt con vật trong tự nhiên về... bán cho người có nhu cầu phóng sinh, rồi lại... bắt lại quay vòng. Rồi nhầm việc thả cá Chép để Táo cưỡi lên thiên đình thành thả cá phóng sinh, nên thay vì thả 3 con cá chép để nó cõng 3 ông/ bà Táo thì lại... thả cả chậu cá, càng nhiều càng... thiêng.

Hôm rồi tôi xem một clip. Một xe ô tô đang chạy thì dừng lại vì thấy một chị phụ nữ đang chở một cái sọt bên trong có 2 con chó. Những người trong xe mặc cả mua lại 2 con chó, và yêu cầu chị bán chó thả 2 con chó ra sau khi đưa tiền cho chị này. Đấy là một hành động đẹp. Tôi đã rưng rưng mãi cho tới khi lóe lên một ý nghĩ: chắc gì 2 con chó ấy đã... tự do. Chúng  sẽ bị bắt lại ngay. Chó xích trong nhà còn bị bắt. Chủ đang dắt chó đi dạo còn bị cướp trên tay, chủ đuổi theo còn quay lại đánh luôn cả chủ. Không phải trộm chó mà là ăn cướp chó, vậy thì 2 con chó lử lả thả từ trong lồng kia, chúng sẽ tự do được bao lâu trước khi bị bọn “chó tặc” bắt lại?

Chưa hết, mấy hôm nay vụ chó cắn chết cháu bé học sinh 7 tuổi khiến cả xã hội sôi sục. Trước đấy là mấy vụ cắn người thập tử nhất sinh nữa? Vậy thì chúng có đáng được được bảo vệ, phóng sinh không?

Toàn những điều hiển hiện trước mắt, thấy mà không dễ trả lời?

Văn Công Hùng

Tin đọc nhiều

Cùng con đọc sách mỗi ngày Có bao giờ người lớn tự hỏi, chúng ta đã dạy con trẻ đọc...
Thế nào là báo lá cải? Chức năng cao nhất của báo chí dù "tà" hay "chính" vẫn là cung...
Quan nhất thời, dân vạn đại Làm quan chỉ có thời hạn nhất định, vì vậy được lòng cấp...
Rồi chúng ta sẽ thành những kẻ ‘like dạo’ Cô bạn tôi dạo này rất vui vì anh bạn trai quan tâm tới cô...