Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 19/04/2019 07:10 AM (GMT+7)

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép

Bờ kè vốn được đắp bằng đá núi, theo kỹ thuật xếp đá khan không sử dụng vữa kết dính. Thế nhưng, sau tu bổ, bờ kè gần như được xây mới bằng đá granit, vữa xi măng, chân móng đúc bằng bê tông cốt thép.

Bờ kè gần như được xây mới bằng đá granit, vữa xi măng

Hộ thành hào là hào nước bao bọc quanh kinh thành Huế được triều Nguyễn xây dựng từ năm 1832. Đây là một phần trong Quần thể Di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới.

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép - 1

Những đoạn kè Hộ thành hào chưa được tu bổ. Ảnh: Nhật Tuấn.

Công trình này được đắp bằng đá núi, theo kỹ thuật xếp đá khan không sử dụng vữa kết dính. Để có được những viên đá gan gà xây hộ thành hào Kinh thành Huế, ngày xưa, cha ông đã đưa từ trên núi xuống. Nhìn những viên đá ăn khớp với nhau, tồn tại qua thời gian mới thấy những bàn tay khéo léo của người thợ xếp đặt thành bờ hào.

Tuy nhiên, trải qua thăng trầm của thời gian, công trình bị xuống cấp nên được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phê duyệt Dự án "Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế" với tổng mức đầu tư hơn 1.280 tỷ đồng.

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép - 2

Nhiều đoạn bị hư hỏng nặng. Ảnh: Nhật Tuấn.

Trong tổng thể dự án này, có phần "Tu bổ, tôn tạo hệ thống kè hộ thành hào bao gồm kè đá, lòng hào, tuyến phòng lộ và các bến cổng" với hạng mục "Tu bổ, tôn tạo hệ thống kè hộ thành hào" có tổng chiều dài gần 20km (gồm 2 mặt hào).

Theo hồ sơ dự án, phương án tu bổ là "Bảo tồn nguyên trạng những đoạn kè còn tốt; hạ giải, tu bổ, phục hồi những đoạn kè bị hư hỏng nặng; gia cố, tu bổ những đoạn kè hư hỏng vừa và nhỏ".

Ngoài ra, trong cuộc họp lấy ý kiến của các thành viên trong Hội đồng khoa học, ông Phan Thanh Hải - Chủ tịch Hội đồng Tham vấn (Nguyên Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế), đưa ra kết luận: "Đơn vị tư vấn thiết kế cần khảo sát, đánh giá và xác định các đoạn kè đá nguyên gốc đang trong thực trạng ổn định để có phương án bảo tồn nguyên trạng. Phải tận dụng toàn bộ đá cũ đưa ra mặt ngoài và mặt trên, chỉ được sử dụng đá mới khi đá gan gà cũ không đảm bảo số lượng và chất lượng".

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép - 3

 Kè được xây dựng bằng đá gan gà không vữa kết dính. Ảnh: Nhật Tuấn.

Thế nhưng, khi dự án bắt đầu được triển khai đoạn từ cửa Quảng Đức đến Nam Minh Đài đã xuất hiện nhiều ý kiến về công tác trùng tu, tu bổ. Bởi vì đơn vị thi công đã đưa các phương tiện cơ giới phá bờ kè gốc của hào nước, sau đó, xây kè gần như mới bằng bê tông, cốt thép.

Theo quan sát, bờ kè gần như mới được xây dựng bằng đá granit, vữa xi măng, phần chân móng đúc bằng bê tông cốt thép.

Ban quản lý dự án thừa nhận có sai sót

Liên quan đến vấn đề này, họa sĩ Trần Thanh Bình (nguyên giảng viên trường Đại học Nghệ thuật Huế, Thành viên Hội đồng Tham vấn các nhiệm vụ Khoa học của Trung tâm BTDTCĐ Huế) cho hay: “Tôi nhớ, tại cuộc họp lấy ý kiến, bên tư vấn thiết kế nói, chỉ hạ giải những đoạn kè sụt lún nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến tính bền vững của tường thành. Hội đồng khoa học luôn giữ quan điểm phải bảo tồn tính nguyên vẹn cả về kiến trúc, kết cấu kỹ thuật và màu thời gian của di tích, chỉ phục hồi đối với những chỗ bị sụp đổ nhưng phải hạn chế tối đa làm mới”.

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép - 4

Đoạn kè ở cửa Quảng Đức sau tu bổ gây xôn xao dư luận. Ảnh: Nhật Tuấn.

Ông Bình cho rằng, việc áp dụng những công nghệ hoặc cơ giới ở một số công trình di tích là phải hạn chế tối đa, dù biết một số việc phải cần đến những phương tiện này. Trong khi bờ kè còn nguyên, không nên dùng cơ giới mà phá, không được làm như thế với di tích. Việc tác động trực tiếp vào bờ kè đang có để phá ra và xây lại là điều không ai chấp nhận được.

Ông Bình nêu quan điểm, trong quá trình thi công trùng tu di tích, nếu có những vấn đề nảy sinh mà trong quá trình khảo sát chưa lượng hết thì cần phải có hội thảo, mời hội đồng khoa học tới để thảo luận xin ý kiến để có phương án mới. Không nên tự động điều chỉnh mà không thông qua hội đồng.

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép - 5

Bờ kè sau tu bổ trông như mới. Ảnh: Nhật Tuấn.

Trong khi đó, kỹ sư Lê Văn Quảng - Nguyên giám đốc Phân viện Khoa học - Công nghệ miền Trung, người chủ trì thiết kế phương án tu bổ di tích Hộ thành hào cho biết, Hộ thành hào được xây dựng gần 200 năm trên nền đất yếu.

Kè của công trình này được thi công bằng hình thức xếp đá khan với loại đá gan gà dài từng phiến. Trải qua thời gian dài, loại đá này bị phong hóa dẫn đến thiếu lực ma sát nên nhiều chỗ của bờ kè đã bị sụt lún, kéo theo phòng thành bị nứt gãy.

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép - 6

Đoàn kè sau tu bổ rất khác so với lúc ban đầu. Ảnh: Nhật Tuấn.

Cũng theo ông Quảng, đoạn kè vừa thi công là đoạn bị sụt lún, hư hại đến gần 80%. Tuy nhiên, hiện nay, không có đủ đá gan gà để làm lại kè như nguyên gốc, hơn nữa nếu làm như cũ thì quá tốn kém, nên phải dùng đá granit và bê tông cốt thép xử để thay thế.

“Tại sao bây giờ ta không thể xếp đá gan gà được, bởi vì, hiện nay chỉ khai thác đá granit dạng hình tròn không có dài thành phiến để mà xếp được. Hơn nữa, không kiếm được đá gan gà với kích thước lớn để xếp. Thứ 2 là độ ổn định, trong điều kiện của khoa học hiện đại thì đá xếp rất kém khi có rung chấn, khi rung hệ số ma sát giảm rất lớn”, kỹ sư Quảng nói.

Nói về vấn đề này, ông Phan Văn Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (đơn vị chủ đầu tư dự án), kiêm Giám đốc ban quản lý dự án cho biết, việc thi công khi diễn ra đảm bảo tuân thủ đúng hồ sơ thiết kế, bản vẽ, nhưng ông Tuấn cũng thừa nhận đã có một số sơ suất.

Sau tu bổ, Di tích Kinh thành Huế 'được' xây mới bằng xi măng, cốt thép - 7

Nhìn thấy rõ vữa kết dính. Ảnh: Nhật Tuấn.

Theo ông Tuấn, sơ suất ở chỗ theo giải pháp chỉ đạo, sau khi tháo dỡ, chọn lựa những viên đá còn có thể tái sử dụng, phần còn lại nằm dưới lòng hào, cách bờ trên 3m thì mới bắt đầu can thiệp bằng máy móc theo quy trình và định mức cho phép. Nhưng yêu cầu đó chưa được thực hiện một cách triệt để nên tạo phản ứng trong dư luận.

Được biết, ông Phan Ngọc Thọ - Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, đã chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tạm ngừng thi công hạng mục tu bổ và tôn tạo hộ thành hào mặt Nam Kinh thành Huế. Đồng thời, kiểm tra thông tin phản ánh, rà soát lại các thủ tục, quá trình đánh giá, quy trình thi công để báo cáo lên UBND tỉnh.

Nhật Tuấn

Tin đọc nhiều

“Điểm danh” các sản phẩm KHCN tiêu biểu tại TP.HCM Từng gắn bó nhiều năm với ngành khoa học và công nghệ...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...
Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Hệ thống nước xử lý nước thải 'tàng hình' trong những công trình xanh Ngay dưới chân những em nhỏ đang chơi bóng trên sân cỏ nhân...